Quyền gia nhập Công đoàn của người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Theo định nghĩa nêu trên, Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho người lao động. Tuy nhiên, không phải người lao động nào cũng có quyền gia nhập Công đoàn. Theo quy định của pháp luật hiện hành, người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam không được gia nhập công đoàn. Cụ thể như sau:

- Điều 1, Điều lệ Công đoàn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định số 174/QĐ-TLĐ ngày 03/02/2020 quy định về "Đối tượng và điều kiện gia nhập công đoàn Việt Nam" như sau:

"1. Người Việt Nam làm công hưởng lương trong các đơn vị sử dụng lao động hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam và người Việt Nam lao động tự do hợp pháp, không phân biệt nghề nghiệp, giới tính, tín ngưỡng, tán thành Điều lệ Công đoàn Việt Nam, tự nguyện sinh hoạt trong một tổ chức cơ sở của công đoàn, đóng đoàn phí theo quy định thì được gia nhập Công đoàn Việt Nam.

2. Khuyến khích người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, người nước ngoài lao động hợp pháp tại Việt Nam, tham gia các hình thức tập hợp của tổ chức Công đoàn Việt Nam.

3. Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hướng dẫn chi tiết Điều này".

- Mục 3, Hướng dẫn số 03/HD-TLĐ ngày 20/02/2020 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quy định hướng dẫn thi hành điều lệ công đoàn Việt Nam quy định về "Đối tượng và điều kiện gia nhập Công đoàn Việt Nam theo Điều 1 Điều lệ Công đoàn Việt Nam" như sau:

"3.2. Đối tượng không kết nạp vào tổ chức Công đoàn Việt Nam

a. Người nước ngoài lao động tại Việt Nam".

Theo những quy định nêu trên, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam hiện không thuộc đối tượng được gia nhập Công đoàn Việt Nam, bao gồm các công đoàn cơ sở được tổ chức tại các doanh nghiệp.

Trần Đức Minh - Công ty Luật TNHH H&M